एक वर्षपछि आज जेन–जी आन्दोलनमा ज्यान गुमाएकाहरूको सम्झनामा पहिलोपटक जेन–जी शहीद दिवस मनाइँदैछ
काठमाडौं, भदौ २३ — नेपालमा जेन–जी पुस्ताले भ्रष्टाचार, बेथिति, राजनीतिक जवाफदेहिता र सामाजिक सञ्जालमाथिको प्रतिबन्धविरुद्ध सुरु गरेको आन्दोलनको आज एक वर्ष पूरा भएको छ। सन् २०२५ सेप्टेम्बर ८ र ९ मा भएको उक्त आन्दोलनले नेपालको राजनीतिक तथा सामाजिक परिवेशमै ठूलो परिवर्तन ल्याएको थियो।
आन्दोलनको तत्कालीन पृष्ठभूमिमा सरकारले २६ वटा सामाजिक सञ्जाल प्लेटफर्ममाथि लगाएको प्रतिबन्ध प्रमुख कारण बनेको थियो। तर आन्दोलनकारी युवाहरूले यसलाई केवल सामाजिक सञ्जालको विषय नभई भ्रष्टाचार, बेथिति, असमानता र राजनीतिक नेतृत्वप्रतिको असन्तुष्टिको अभिव्यक्तिका रूपमा अघि सारेका थिए।
माइतीघरबाट सुरु भएको युवा प्रदर्शन केही समयमै देशका विभिन्न भागमा फैलियो। आन्दोलनका क्रममा ठूलो मानवीय क्षति भयो भने सरकारी तथा राजनीतिक संरचनामा समेत व्यापक क्षति पुगेको थियो। घटनापछि तत्कालीन प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले राजीनामा दिएका थिए र त्यसपछि नेपालको राजनीतिमा नयाँ राजनीतिक संक्रमण सुरु भएको थियो।
एक वर्षपछि आज जेन–जी आन्दोलनमा ज्यान गुमाएकाहरूको सम्झनामा पहिलोपटक जेन–जी शहीद दिवस मनाइँदैछ। सरकारले सेप्टेम्बर ८ लाई जेन–जी शहीद दिवसका रूपमा घोषणा गरेको छ। युवाहरूले भने आन्दोलनका क्रममा उठाइएका भ्रष्टाचार नियन्त्रण, सुशासन, पारदर्शिता र जवाफदेहिताका मुद्दा अझै महत्वपूर्ण रहेको बताएका छन्।
आन्दोलनपछि गठित छानबिन आयोगले समेत आफ्नो प्रतिवेदन सरकारलाई बुझाइसकेको छ। अब त्यस प्रतिवेदनका सुझाव कार्यान्वयन हुने र आन्दोलनका क्रममा भएका मानवअधिकार उल्लंघन तथा हिंसाका घटनामा जवाफदेहिता कायम हुने अपेक्षा गरिएको छ।
जेन–जी आन्दोलनको एक वर्ष पूरा हुँदा यसको सबैभन्दा ठूलो प्रश्न भने अझै उस्तै छ—युवाले सडकमा उठाएको परिवर्तनको आवाज व्यवहारमै कति पूरा भयो? आन्दोलनले सत्ता परिवर्तन मात्र गर्यो कि शासन प्रणालीमा पनि दिगो सुधार ल्यायो भन्ने मूल्यांकन अबको पुस्ताले गर्नेछ।
एक वर्षपछि पनि जेन–जी आन्दोलन केवल एउटा राजनीतिक घटना नभई नेपाली युवाको असन्तुष्टि, आकांक्षा र परिवर्तनको चाहनाको प्रतीकका रूपमा सम्झिइएको छ।
